هو الهادی

بلوغ ملی

همیشه فکر می‌کردیم وقتی کسی که دوستش داریم و به او تکیه کرده‌ایم از میان ما برود، دنیا تمام می‌شود. اما در تجربه ملت‌های بزرگ، وقتی یک رهبر الهام‌بخش به شهادت می‌رسد، اتفاق عجیبی می‌افتد؛ ملت به جای زمین خوردن، بزرگ و مبعوث می‌شوند

. چرا؟

۱.ملت راه را یاد گرفته‌اند.

رهبر بزرگ، مثل یک معلم دلسوز است که به شاگردانش یاد می‌دهد چطور «راه» را پیدا کنند، نه اینکه فقط کورکورانه پشت سرش قدم بردارند. وقتی او می‌رود، ما دیگر کودک نیستیم که ندانیم به کدام سمت برویم؛ ما حالا خودمان مسیری را که او نشان داده، شناخته‌ایم و می‌توانیم راه را ادامه دهیم.

۲. غم فقدان رهبر، تبدیل به «انگیزه» می‌‌شود 

شاید در ظاهر همه ناراحت باشیم، اما در باطن، این غم یک نیروی محرک است. مثل کسی که عزیزش قولی به او داده و حالا می‌خواهد آن قول را عملی کند. ما با دیدن جای خالی او، مصمم‌تر می‌شویم تا آرزوهای او را برای کشور به واقعیت تبدیل کنیم.

۳. هر کدام از ملت، یک «رهبر» کوچک می‌شوند.

راز قدرت ملت‌های مبعوث شده در این است که رهبرشان را در وجود خودشان تکثیر می‌کنند. یعنی هر کدام از ما در محیط کار، در مدرسه، در خانه و در محله‌مان، سعی می‌کنیم همان اخلاق، همان دلسوزی و همان ایستادگی رهبرمان را پیاده کنیم. وقتی همه با هم این کار را بکنیم، یعنی او هیچ‌وقت نرفته است.

۴. وحدت واقعی اتفاق می‌افتد.

وقتی یک ستون محکم برداشته می‌شود، بقیه ستون‌ها باید به هم نزدیک‌تر شوند تا سقف فرو نریزد. شهادت رهبر، ما را به هم نزدیک‌تر می‌کند. اختلاف‌های کوچک بیهوده را کنار می‌گذاریم، چون می‌فهمیم که هدف اصلی، خیلی بزرگ‌تر از سلیقه‌های شخصی ماست.

شهادت رهبر، یک پایان نیست؛ یک «شروع بزرگ» برای یک امت است. شروع زمانی که باید روی پای خودمان بایستیم، بزرگ شویم و ثابت کنیم که راه او، متکی به یک نفر نبوده، بلکه در قلب‌های میلیون‌ها نفر جاری است.

«ما حالا «وارثان» هستیم»

هنر مدیریت طوفان

 در لایه‌های سطحی کلام و در برداشت‌های عامیانه، واژه «صبر» اغلب با مفاهیمی همچون سکوت، خویشتن‌داری اجباری، یا حتی نوعی تسلیم آرام در برابر تقدیر می‌دانند . این برداشت، صبر را وضعیتی «منفی» و «انفعالی» جلوه می‌دهد؛ گویی فرد صابر، تنها در حال سپری کردن زمان است تا از شر سختی خلاص شود. اما اگر از دریچه تاریخ و با نگاهی به الگوهای بزرگ بشری بنگریم، درمی‌یابیم که صبر در بالاترین سطح خود، نه یک واکنش منفعلانه، بلکه یک «کنش استراتژیک» است.

در واقعه کربلا، ما با الگویی از صبر روبرو هستیم که فراتر از تحمل درد است؛ ما با «تاب‌‌آوری زینبی» روبرو هستیم. صبر زینبی، برخلاف تصور رایج، ایستایی نیست؛ بلکه پویایی است در دل تلاطم. این صبر، هنر مدیریت بحران در لحظه‌ای است که تمامی ساختارهای حمایتی فرو ریخته و فرد در برابر عظیم‌ترین فشارها قرار دارد.

 مدیریت بحران در کربلا

در علم مدیریت، «بحران» زمانی تعریف می‌شود که ساختارهای پیشین از کار افتاده باشند و تصمیمات با ریسک بسیار بالا و در زمان بسیار کوتاه گرفته شوند. در عصر عاشورا، حضرت زینب (س) با بحرانی مواجه بودند که فراتر از یک حادثه نظامی، یک «بحران وجودی» و «بحران هویت» بود. ایشان با فروپاشی خانواده، از دست رفتن کانون‌های حمایتی و تبدیل شدن به اسیر، در مواجهه با وضعیتی قرار گرفتند که هر رهبر یا مدیری در آن، دچار فروپاشی روانی می‌شود.

اما چگونه حضرت زینب (س) این بحران را مدیریت کردند؟

نخستین گام در مدیریت بحران، جلوگیری از فروپاشی جمعی است. پس از شهادت امام حسین (ع)، اگر حضرت زینب (س) دچار فروپاشی یا کنش‌های هیجانی و بدون برنامه می‌شدند، نه تنها یتیمان و بازماندگان از حمایت محروم می‌شدند، بلکه هدف کربلا در همان لحظه نابود می‌شد. او با تسلط بر اعصاب و حفظ وقار مقتدرانه، نقش «ستون فقرات» را در میان بازماندگان ایفا کردند. این «مدیریت روانی»، از فروپاشی ساختار کوچک خانواده جلوگیری کرد و اجازه داد تا انسجام روحی باقی‌مانده برای مراحل بعدی حفظ شود.

در گام بعدی، جنگ بر سر «روایت» است. دشمن در کربلا پیروز میدان نظامی بود و بلافاصله درصدد آن بود تا روایت خود را (روایت پیروزی و سرکوب شورشیان) بر واقعیت تحمیل کند. صبر فعال زینب (س) در مسیر اسارت، در قالب «روایت‌گر» بروز کرد. در کوفه و شام، از جایگاه یک اسیر، نقش یک «روایت‌گرحق» را ایفا کردند. خطبه‌هایش، تنها فریاد درد نبود؛ بلکه یک «تکنیک بازگشت روایت» بود. او با استفاده از کلام، پیروزی نظامی دشمن را به یک شکست اخلاقی و سیاسی بزرگ تبدیل کردند.

در گام بعدی، تبدیل شرایط بحرانی به بستری برای پیشبرد اهداف است. حضور در مجالس یزید و در میان انبوه مردم کوفه و شام، در نگاه اول یک «تهدید» و یک «تحقیر» بود. اما حضرت زینب (س) این فضای تحقیرآمیز را به «روایت فتح» تبدیل کردند تا صدای کربلا را به گوش همگان برسانند و شرایط را به خدمت هدف خود درآورد.

 بحران‌های ما در قالب شکست‌های شغلی، از دست دادن عزیزان، فروپاشی‌ اقتصادی، یا بحران‌های روانی و فکری ظاهر می‌شوند. الگوی صبر زینبی به ما می‌آموزد که چگونه در مواجهه با این بحران‌ها درست رفتار کنیم.

پذیرش واقعیت بدون تسلیم 

 ما نمی‌توانیم با انکار آنچه اتفاق افتاده، بحران را مدیریت کنیم. حضرت زینب (س) واقعیت شهادت‌ عزیزان را پذیرفتند، اما این پذیرش هرگز به معنای تسلیم در برابر اراده‌ی دشمن نبود. در زندگی ما، پذیرش یک شکست، به معنای آن نیست که باید در آن شکست باقی بمانیم؛ بلکه به معنای این است که با شناخت دقیق واقعیت، قدم بعدی را برداریم.

حفظ تعادل میان احساس و وظیفه حضرت زینب (س) در اوج سوگ، توانستند تعادل میان «درد انسانی» و «وظیفه‌ی الهی» را حفظ کنند. این همان هوش هیجانی است که در مدیریت بحران به آن تأکید می‌شود؛ یعنی اجازه ندهیم غلیان احساسات، ما را از مسیر تصمیم‌گیری درست منحرف کند.

هدف‌مندی در بحران

هر حرکت، هر کلام و هر سکوتی در سیره زینبی، دارای یک «هدف» بود. در بحران‌های زندگی، ما نباید به واکنش‌های تصادفی و هیجانی تن بدهیم، باید بپرسیم: «این اقدام من، در راستای رسیدن به هدف نهایی من در میان این آشفتگی هست یا خیر؟»

صبر زینبی، نه یک ایستا بودن، که یک «ایستادگی پویا» است. ایشان به ما آموختند که می‌توان در میانه‌ی خون و خاک و اسارت، با وقار ایستاد و با کلام، جهان را تکان داد.

 صبر زینبی به ما می‌آموزد که حتی وقتی همه چیز از دست رفته است، «هوشیاری» و «هدف‌‌مندی»، آخرین سنگری است که می‌تواند مسیر تاریخ و مسیر زندگی ما را تغییر دهد.

کتاب: «زینب (س) اسوه کامل»

نویسنده:علامه سید عبدالرزاق موسوی مُقَرَّم (نویسنده و تاریخ‌نگار بزرگ شیعه) است.

#یاد‌داشت_تاب‌آوری‌_زینبی

حوزه نجمیه سرخه

صبر زینبی؛ هنر مدیریت بحران 

در فرهنگ دینی و اخلاقی، «صبر» اغلب به معنای سکوت یا تحملِ انفعالیِ سختی‌ها تفسیر می‌شود. اما با نگاهی دقیق به سیره حضرت زینب (س) در واقعه کربلا، درمی‌یابیم که صبر نه یک نقطه پایان، بلکه یک استراتژی قدرتمند برای مدیریت بحران است.

💫انواع صیر در بحران

 صبر منفعلانه

 صبر فعالانه

  صبر منفعلانه: این نوع صبر صرفاً تحملِ ناخواسته درد است. فرد در این حالت، روحیه‌اش را می‌بازد، خشم را در درون سرکوب می‌کند و منتظر می‌ماند تا زمان بگذرد و فرد قربانیِ شرایط می‌شود.

 صبر فعالانه: صبر فعال به معنای استقامت توأم با «هوشیاری و کنشگری» است.شخص صبر کننده، نه‌تنها فرو نمی‌ریزد، بلکه در سخت‌ترین شرایط، محیط اطراف خود را مدیریت کرده، امید را زنده نگه می‌دارد و بر اساس هدف متعالی خود تصمیم‌گیری می‌کند.صبر زینبی از این نوع هست.

💫مدیریت بحران؛ درس بزرگ کربلا

مدیریت بحران یعنی توانایی کنترل و گرفتن تصمیمات حیاتی در شرایطی که تمام ساختارهای پیشین فرو ریخته‌اند. حضرت زینب (س) در عصر عاشورا و پس از آن، با چنین وضعیتی روبرو شد. 

💫 چگونه حضرت زینب (س) بحران را مدیریت کردند؟

🔹حفظ انسجام خانواده: در حالی که عزیزترین کسانش به شهادت رسیده بودند، ایشان با تسلط بر اعصاب خود، سرپرستی یتیمان و بازماندگان را بر عهده گرفتند. این «مدیریتِ روانی» مانع از فروپاشیِ جمعیِ بازماندگان شد.

🔹 اطلاع‌رسانی و روایت‌گری: صبر فعالِ زینب (س) در کوفه و شام، به شکل «افشاگری» بروز کرد. ایشان اجازه ندادند روایتِ پیروزِ واقعه (روایت دشمن) بر حقیقت غلبه کند. خطبه‌های آتشین او، پیروزی نظامی دشمن را به شکستی سیاسی و اخلاقی تبدیل کرد.

 🔹تغییر وضعیت از «تهدید» به «فرصت»: ایشان از فضای عمومی کوفه و مجلس یزید، به عنوان بلندگویی برای رسوا کردن ظلم استفاده کردند. این اوجِ مدیریت بحران است؛ تبدیل کردنِ شرایطِ تحقیرآمیز به میدانی برای آگاهی‌بخشی.

💫چرا صبر حضرت زینب (س) الگویی برای همه است؟

ما در دنیای امروز، مدام با بحران‌های کوچک و بزرگ روبرو هستیم؛ از شکست‌های شغلی گرفته تا فقدان‌های عاطفی. الگو گرفتن از صبر زینبی به ما می‌آموزد که:

🔹 پذیرش واقعیت، نه انفعال: اول باید واقعیت بحران را پذیرفت (مانند مواجهه ایشان با شهادت‌ها)، اما این پذیرش نباید به معنای تسلیم باشد.

🔹حفظ تعادل روحی: حضرت در روز عاشورا در اوجِ داغ، با آرامشی عجیب به وظیفه اصلی خود (حفظ خط ولایت و روشنگری) می‌پرداختند.

🔹 هدف‌مندی در کنش: هر سخن و حرکت ایشان در اسارت، هدفی استراتژیک داشت. صبرش، خنثی نبود؛ بلکه ضربه‌ای دقیق به دستگاه ظلم بود.

صبر حضرت زینب (س) در کربلا، «آرامش در عینِ طوفان» بود. او به ما آموخت که در بحرانی‌ترین لحظات زندگی، به جای پناه بردن به ناامیدی یا خشمِ کورکورانه، می‌توان با «صبوریِ هوشمندانه» و «مدیریتِ دقیقِ ابعادِ بحران»، مسیر تاریخ را تغییر داد.

مدارا کردن از سجایای اخلاقی در دین مبین اسلام است.کلید برقراری روابط بهینه خانوادگی واجتماعی است .مدارا نقشی کلیدی در کاهش اضطراب، افسردگی، پرخاشگری و افزایش امید و ایجاد محیطی آرام درخانواده دارد و  استحکام خانواده در  سایه نرم‌خویی  و سازگاری بستری مناسب برای تربیت و رشد نسل‌های سالم و شاداب فراهم می‌سازد. بعضی از خانواده‌‌ها بر اثر کم تحملیِ اعضای آن، دچار پریشانی، اختلاف و اختلال عاطفی و رفتاری می‌شوند و عدم تعامل افراد در محیط خانواده

، سبب ناسازگاری و ایجاد تنش و ناامنی روانی می‌شود؛ از این رو تقویت صفت مدارا، در ایجاد روابط خانوادگی سالم، ضروری است و سود بلندمدت برای همه اعضای خانواده دارد.

مدارا از نظر اسلام
مدارا در نظر اسلام به معنای تحمل عقاید و افراد، سعه صدر و رعایت حقوق انسان‌ها می‌باشد. مدارا یک فضیلت اخلاقی و انسانی و مبتنی بر نگاه هدفدار به هستی و جهان و نگاه مهربانانه به انسان و ملاحظه انسان در ارتباط با مبدأ و معاد در چهارچوب شریعت است.از اثرهای عفو و مدارا، تأثیر آن بر مقوله تربیت است . بی‌گمان رفتارهای خارجی از بینش اشخاص در مسائل مختلف برمی‌خیزد؛ از اینرو تلاش برای  اصلاح رفتار دیگران، زمانی ثمربخش است که به اصلاح بینش و نگرش آنان منجر شود؛ چرا که صرف تغییر رفتار بر اثر اعمال فشار دیگران یا تقلید، تا زمانی که به تغییر نگرش و در نتیجه، تغییر حالت منتهی نشود، دوام و ثبات نمی یابد و از سوی دیگر، توسّل به خشونت و زور ساختار عقیدتی و فکری اشخاص را دگرگون نمی‌سازد؛ بنابراین، شیوه صحیح و مؤثّر در این زمینه، به‌کارگیری تشویق، رفق و مدارا در روش‌های تربیتی است. والدین آگاه با نرم‌خویی و مدارا از عواطف و احساسات برای تغییر نگرش‌ها و اصلاح رفتار کمک می‌گیرد.

بنابرابن براي تسهیل مدارا، بـه عنـوان یـک راهکـار سـازگاري، شـناخت عوامـل تقویت آن، ضروري به نظرمیرسد، چرا که تقویـت مـدارا مسـاوي خواهـد بـود بـا تقویت و تحکیم محبت بین همسران که آن نیز موجب پویایی ونشاط خانوادة سالم خواهد شد و نهایتاً هدف از تشکیل خانواده که همان کمال و کامیابی اسـت تحقـق پیدا خواهد کرد .

تقویت مبانی عقیدتی،
توجـه بـه منـافع بلند مدت خانواده،
تمرین و مراقبـت،
درك متقابـل همسـران،
تغافـل وتجاهـل، بـه عنوان مهمترین عوامل تقویت مدارا اشاره کرد.
توجه به منافع بلند مدت مدارا
توجه به منافع بلند مدت در خانواده، از مواردي است که میتواند انگیزة همسران را جهت تقویت مدارا افزایش دهد. بی‌تردید کسی که به خود یادآور شود، تنهـا چنـد لحظه تحمل و نرمی نشان دادن در برابر برخورد و رفتارهاي نادرست همسر و دیگـر اعضاي خانواده، علاوه بر این که آتش خشم را خاموش میکند و موجب رضـایت خداوند میشود، بـه راحتی و با انگیزهاي قوي میتواند در برابر ناملایمات زندگی از خـود نـرمش نشـان داده و از بهره‌هاي مـادي و معنـوي مـدارا اسـتفاده کنـد ومشمول خیر کثیر گردد.

 مصادیق خیر کثیر
فرزندان صالح و با لیاقت و ارزشمنـد است. (مکـارم شـیرازي، ،1386 ج،3 321) ممکن هست. همسر از جهاتی براي انسان ناخوشایند باشد، ولی خـداي علـیم خیـر دنیا و آخرت را از طریق نسلی شایسته نصیب او نماید..

اوج گرفتن و تعالی معنوي
کسی که با خانواده مدارا کند از توفیقات الهی بهرهمند خواهد شد، در غیر این صورت از این مقامات محروم میگردد. حضرت رسول اکرم می‌فرمایند: «مـن حـرم مـداراة النّاسِ فَقَد حرم التَّوفیق» (احسانبخش، ،1371 ج،6 40)؛ هـر کـه محـروم از مـدارا کردن با مردم باشد محروم توفیق است.

امام صادق می‌فرمایند: «گروهی از قریش با مردم کم سازگاري کردند و از قریش رانده شدند، در صورتی که به خدا سوگند از نظر خانوادگی عیبی نداشتند، و گروهی از قریش با مردم خوشرفتاري نمودند وبـه خانـدان عـالی و بلنـد پیوسـتند..

در صورتی که هر یک از همسران از جانـب دیگـري مـورد آزار و اذیـت قـرار بگیرد و او با مدارا و نرمخویی، این گرفتاري را تحمل کنـد، بـی‌تردیـد بـه مقامـات معنوي خواهد رسید.

خیر و برکت در زندگی
یکی دیگر از منافع مدارا، خیر و برکت در زندگی است. حضرت رسول اکـرم (ص) می‌فرماینـد: «الرِّفـقُ یمـن و الخُـرقُ شُـوم» (کلینـی،1382 ج 3 185)رفق و مدارا، برکت و خشونت بی‌برکتی و شومی است و هر که از نرمی محـروم شـد از خیـر محروم گشت. افزایش روزی از برکات مدارا و رفق در زندگی می‌باشد.در منابع اسلامی علاوه بر کار و فعالیت مدارا به عنوان عامل تاثیرگذار در افزایش روزی معرفی شده است.

تغافل و تجاهل
بر هر عاقلی واجب است که نهایت از بـدخلقی احتـراز نمایـد و هـر کـاري کـه میخواهد انجام دهد یا هر سخنی که میخواهد بگوید ابتدا دربارة آن فکر کرده، و خود را محافظت نماید که غفلت وبدخویی از او صادر نشود (نراقی ، ،1388 245)

.تغافل و تجاهل در قرآن و روایات
با توجه به حدیثی از امام علی که میفرمایند: «إِنَّ العاقلَ نصـفُه احتمال نصـفه تَغافُـلٌ» (محمـدي ري شـهري، ،1386 ج،8عما یعلَـم) ـدشتی، ،1386 حکمت ،222 483)؛ خود را به بی‌خبري نمایاندن و چشم پوشـی، از بهتـرین کارهاي بزرگواران است.

تجاهل نیز زمینۀ خوش خلقی بین همسران را ایجاد میکند، با ایـن کـه آدمـی از خطا و اشتباه همسر و فرزندش آگاه است، ولی به طور عمد با فکر وتدبیر، خـود را به جهل میسازد و در نهایت بردباري و شکیبایی، صبر پیشه میکند وبـا مـداراي بـا همسرش آرامش خانواده را تضمین مینماید.

مدارا و سازگاری در آیات و روایات مورد تاکید قرار گرفته است و مدارا با مردم نیمی از ایمان شمرده شده است. علاوه بر اینکه سعادت و سلامت خانواده و جامعه را به همراه خواهد داشت با عث برکات فراوانی در زندگی می‌شود که از جمله اینکه باعث افزایش روزی  داشتن فرزندان صالح و رسیدن فرد به مقامات معنوی می‌شود. تغافل و تجاهل نشانه عاقل بودن فرد هست وهرچه فرد عاقل‌تر باشد در روابط خانوادگی و تربیت فرزند از موفقیت بیشتری برخوردار هست.

مدارا کردن از سجایای اخلاقی در دین مبین اسلام است.کلید برقراری روابط بهینه خانوادگی واجتماعی است .مدارا نقشی کلیدی در کاهش اضطراب، افسردگی، پرخاشگری و افزایش امید و ایجاد محیطی آرام درخانواده دارد و  استحکام خانواده در  سایه نرم‌خویی  و سازگاری بستری مناسب برای تربیت و رشد نسل‌های سالم و شاداب فراهم می‌سازد. بعضی از خانواده‌‌ها بر اثر کم تحملیِ اعضای آن، دچار پریشانی، اختلاف و اختلال عاطفی و رفتاری می‌شوند و عدم تعامل افراد در محیط خانواده، سبب ناسازگاری و ایجاد تنش و ناامنی روانی می‌شود؛ از این رو تقویت مدارا، در ایجاد روابط خانوادگی سالم، ضروری است و سود بلندمدت برای همه اعضای خانواده دارد.

مدارا از نظر اسلام
مدارا در نظر اسلام به معنای تحمل عقاید و افراد، سعه صدر و رعایت حقوق انسان‌ها می‌باشد. مدارا یک فضیلت اخلاقی و انسانی و مبتنی بر نگاه هدفدار به هستی و جهان و نگاه مهربانانه به انسان و ملاحظه انسان در ارتباط با مبدأ و معاد در چهارچوب شریعت است.از اثرهای عفو و مدارا، تأثیر آن بر مقوله تربیت است . بی‌گمان رفتارهای خارجی از بینش اشخاص در مسائل مختلف برمی‌خیزد؛ از اینرو تلاش برای  اصلاح رفتار دیگران، زمانی ثمربخش است که به اصلاح بینش و نگرش آنان منجر شود؛ چرا که صرف تغییر رفتار بر اثر اعمال فشار دیگران یا تقلید، تا زمانی که به تغییر نگرش و در نتیجه، تغییر حالت منتهی نشود، دوام و ثبات نمی یابد و از سوی دیگر، توسّل به خشونت و زور ساختار عقیدتی و فکری اشخاص را دگرگون نمی‌سازد؛ بنابراین، شیوه صحیح و مؤثّر در این زمینه، به‌کارگیری تشویق، رفق و مدارا در روش‌های تربیتی است. والدین آگاه با نرم‌خویی و مدارا از عواطف و احساسات برای تغییر نگرش‌ها و اصلاح رفتار کمک می‌گیرد.

بنابرابن براي تسهیل مدارا، بـه عنـوان یـک راهکـار سـازگاري، شـناخت عوامـل تقویت آن، ضروري به نظرمیرسد، چرا که تقویـت مـدارا مسـاوي خواهـد بـود بـا تقویت و تحکیم محبت بین همسران که آن نیز موجب پویایی ونشاط خانوادة سالم خواهد شد و نهایتاً هدف از تشکیل خانواده که همان کمال و کامیابی اسـت تحقـق پیدا خواهد کرد .

تقویت مبانی عقیدتی،
توجـه بـه منـافع بلند مدت خانواده،
تمرین و مراقبـت،
درك متقابـل همسـران،
تغافـل وتجاهـل، بـه عنوان مهمترین عوامل تقویت مدارا اشاره کرد.
توجه به منافع بلند مدت مدارا
توجه به منافع بلند مدت در خانواده، از مواردي است که میتواند انگیزة همسران را جهت تقویت مدارا افزایش دهد. بی‌تردید کسی که به خود یادآور شود، تنهـا چنـد لحظه تحمل و نرمی نشان دادن در برابر برخورد و رفتارهاي نادرست همسر و دیگـر اعضاي خانواده، علاوه بر این که آتش خشم را خاموش میکند و موجب رضـایت خداوند میشود، بـه راحتی و با انگیزهاي قوي میتواند در برابر ناملایمات زندگی از خـود نـرمش نشـان داده و از بهره‌هاي مـادي و معنـوي مـدارا اسـتفاده کنـد ومشمول خیر کثیر گردد.

 مصادیق خیر کثیر
فرزندان صالح و با لیاقت و ارزشمنـد است. (مکـارم شـیرازي، ،1386 ج،3 321) ممکن هست. همسر از جهاتی براي انسان ناخوشایند باشد، ولی خـداي علـیم خیـر دنیا و آخرت را از طریق نسلی شایسته نصیب او نماید..

اوج گرفتن و تعالی معنوي
کسی که با خانواده مدارا کند از توفیقات الهی بهرهمند خواهد شد، در غیر این صورت از این مقامات محروم میگردد. حضرت رسول اکرم می‌فرمایند: «مـن حـرم مـداراة النّاسِ فَقَد حرم التَّوفیق» (احسانبخش، ،1371 ج،6 40)؛ هـر کـه محـروم از مـدارا کردن با مردم باشد محروم توفیق است.

امام صادق می‌فرمایند: «گروهی از قریش با مردم کم سازگاري کردند و از قریش رانده شدند، در صورتی که به خدا سوگند از نظر خانوادگی عیبی نداشتند، و گروهی از قریش با مردم خوشرفتاري نمودند وبـه خانـدان عـالی و بلنـد پیوسـتند..

در صورتی که هر یک از همسران از جانـب دیگـري مـورد آزار و اذیـت قـرار بگیرد و او با مدارا و نرمخویی، این گرفتاري را تحمل کنـد، بـی‌تردیـد بـه مقامـات معنوي خواهد رسید.

خیر و برکت در زندگی
یکی دیگر از منافع مدارا، خیر و برکت در زندگی است. حضرت رسول اکـرم (ص) می‌فرماینـد: «الرِّفـقُ یمـن و الخُـرقُ شُـوم» (کلینـی،1382 ج 3 185)رفق و مدارا، برکت و خشونت بی‌برکتی و شومی است و هر که از نرمی محـروم شـد از خیـر محروم گشت. افزایش روزی از برکات مدارا و رفق در زندگی می‌باشد.در منابع اسلامی علاوه بر کار و فعالیت مدارا به عنوان عامل تاثیرگذار در افزایش روزی معرفی شده است.

تغافل و تجاهل
بر هر عاقلی واجب است که نهایت از بـدخلقی احتـراز نمایـد و هـر کـاري کـه میخواهد انجام دهد یا هر سخنی که میخواهد بگوید ابتدا دربارة آن فکر کرده، و خود را محافظت نماید که غفلت وبدخویی از او صادر نشود (نراقی ، ،1388 245)

.تغافل و تجاهل در قرآن و روایات
با توجه به حدیثی از امام علی که میفرمایند: «إِنَّ العاقلَ نصـفُه احتمال نصـفه تَغافُـلٌ» (محمـدي ري شـهري، ،1386 ج،8عما یعلَـم) ـدشتی، ،1386 حکمت ،222 483)؛ خود را به بی‌خبري نمایاندن و چشم پوشـی، از بهتـرین کارهاي بزرگواران است.

تجاهل نیز زمینۀ خوش خلقی بین همسران را ایجاد میکند، با ایـن کـه آدمـی از خطا و اشتباه همسر و فرزندش آگاه است، ولی به طور عمد با فکر وتدبیر، خـود را به جهل میسازد و در نهایت بردباري و شکیبایی، صبر پیشه میکند وبـا مـداراي بـا همسرش آرامش خانواده را تضمین مینماید.

مدارا و سازگاری در آیات و روایات مورد تاکید قرار گرفته است و مدارا با مردم نیمی از ایمان شمرده شده است. علاوه بر اینکه سعادت و سلامت خانواده و جامعه را به همراه خواهد داشت با عث برکات فراوانی در زندگی می‌شود که از جمله اینکه باعث افزایش روزی  داشتن فرزندان صالح و رسیدن فرد به مقامات معنوی می‌شود. تغافل و تجاهل نشانه عاقل بودن فرد هست وهرچه فرد عاقل‌تر باشد در روابط خانوادگی و تربیت فرزند از موفقیت بیشتری برخوردار هست.