هو الهادی

  • خانه 

چرخه حیات اقتصادی

24 آبان 1405 توسط فضه اسلامی

چرخه‌ی حیات اقتصادی؛

«تحلیل ساختاری ثروت در اقتصاد مقاومت»

 «تاریخ نشان داده است که ملت‌های بزرگ، نه با دعا و آرزو، بلکه با دست‌هایی که به کار و تفکری که به ثروت می‌اندیشد، ساخته شده‌اند. اقتصاد، تنها یک علمِ اعداد نیست؛ بلکه هنرِ مدیریتِ توانمندی‌های یک ملت است. در سال ۱۴۰۵، ما با شعار اقتصاد مقاومتی، در پی آن هستیم که زنجیره‌ی حیاتیِ خلق، تولید و توزیع ثروت را از نو بازسازی کنیم؛ زنجیره‌ای که در آن، ثروت نه برای انباشتِ محدود، بلکه برای شکوفاییِ همگانی و صیانت از عزتِ ملی رقم می‌خورد.

 

«منابع و دارایی‌ها در پایداری اقتصادی»

اسلام، مال و ثروت (هرگونه نعمت مادی) را مایه استواری جامعه و به مثابه ستون فقرات جامعه انسانی میداند و فرد یا گروهی که فاقد مال هستند، از آن جهت فقیرند که ستون فقرات اقتصادی آنها شکسته و قوام و مقاومت ندارند زیرا فقیر کسی است که مهره کمرش شکسته و قدرت ایستادن و ایستادگی را از دست داده است. چنین فرد و جامعه ای استقلال خود را از دست می دهند. تحریم اقتصادی برخی کشورها از سوی مستکبران جهانی نیز از این روست که مردم تهیدست قدرت مقاومت ندارند از همین رو قرآن کریم به مال اهمیت داده و آن را مایه و پایه قوام و قیام انسانها دانسته است: أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللهُ لَكُمْ قِيَاماً ) .نسا،آیه۵

 

این تعبیر از تأثیر مال در حیات و پایداری فرد و جامعه حکایت دارد و بیانگر این حقیقت است که با نابودی اقتصاد جامعه به خطر انقراض می افتد.

امیر مؤمنان میفرماید سه چیز فتنه اند… از جمله دوستی در هم و دینار که تیر شیطان است؛ همچنین آن حضرت می فرماید: خردمند را سزاست که خود را از مستی مال دلبستگی شدید به آن نگه دارد؛ زیرا شمیم ناپاک آن عقل را می زداید و از وقار و سنگینی آدمی میکاهد و همچنین فرمود: بدانید فراوانی و انباشتگی ثروت مایه تباهی دین و قساوت دلها میشود.

 

در این روایات مال‌دوستی و دنیا طلبی سرزنش شده نه اصل مال، پس باید به مال و ثروت به عنوان وسیله تامین زندگی نگریست نه هدف آن و با آن نیازهای خود و دیگران را برطرف ساخت.

تولید (بهره ور ساختن مال)

رفاه اقتصادی جامعه در گرو دو عنصر محوری است. کوشش در تولید و قناعت در مصرف؛ مقصود از تولید در اینجا هر نوع اشتغال به کار مشروع و کوشش برای کسب مال ،حلال به گونه عام و تولید به طور خاص مورد توجه و تشویق پیشوایان دین است. در مقابل معطل گذاشتن مال نکوهش شده است. امیر مؤمنان میفرماید: ملتی که آب و زمین کشاورزی به اندازه کافی دارد ولی آنها را مهار و زمین را اصلاح نکند و از آنها بهره برداری نکند و در اثر کم کاری یا بدکاری محتاج گردد از رحمت حق دور باد.

 

سفارش اهل‌بیت به تولید

 

پیشوایان اسلام مسلمانان را به تجارت و صدقات جاریه مانند وقف باغ مزرعه، مرتع و مانند آن تشویق میکنند و کار و تولید را مایه عزت آنان می خوانند. معلی بن خنیس میگوید: امام صادق(ع) مرا دید که دیرتر از دیگران به بازار (محل کار) می‌روم به من فرمود بامدادان به سوی عزت خود (محل کسب) روان شو.(الفقيه، ج ۳،

ص۱۹۲) تعبیر از محل کسب به «عزت» بدین معناست که کار، تولید و به بهره رسانی ثروت عزت است.

امیر مؤمنان فرمود: هر نعمتی که خدا بر تو ارزانی داشت بهره آور ساز…. (نهج البلاغة، نامه ۶۹)

رسول خدا می فرماید: اصلاح و بهره آور ساختن مال جوانمردی است. (الفقيه، ج ۳، ص ۱۶۶).

 امام سجاد می فرماید: جوانمردی کامل به بهره رسانی ثروت است.(الكافي، ج ۱، ص ۲۰)

 

اهداف تولید

تولید از دیدگاه اسلام دارای اهدافی الهی است:

 ۱. حفظ عزت و بی نیازی از فرومایگان ۲. گسترش رفاه معقول و عزت‌مندانه برای خانواده

 ۳. تکریم خویشاوندان و همسایگان 

۴. اتفاق در راه خدا و رفع نیازهای فردی و اجتماعی

 امام باقر فرمود: هر کس در دنیا برای بی نیازی خود از مردم و گشایش بر خانواده خویش و ابراز محبت به همسایه اش در جست و جوی روزی باشد خدای بزرگ را روز قیامت در حالی دیدار میکند که چهره اش همانند ماه شب چهاردهم می درخشد.(الکافی ، ج۵،ص۷۸)

اهمیت تلاش و کسب

امام صادق میفرماید: چون آيه ومن يتق الله يجعل له مخرجاً * ويرزق من حيث لا يحتسب (طلاق، آیه۲و۳) فرود آمد گروهی از اصحاب رسول خدا با برداشتی نادرست از آیه از کار دست کشیده به عبادت و دعا پرداختند؛ چون این خبر به پیامبر رسید آن حضرت فرمود: من دشمن دارم کسی را که دهانش را به دعا بگشاید و بگوید: روزیم ده؛ ولی کار و کسب را رها کند.(الفقیه، ج۳، ص۱۹۲)

رسول خدا فرمود: گروهی از امت من دعایشان پذیرفته نمی شود؛ از جمله مردی که در خانه اش بنشیند و بگوید پروردگارا! روزیم ده و در پی کسب روزی نرود.(الکافی، ۵، ص۶۷)

توزيع ثروت

گرچه مسئولیت اصلی توزیع ثروت بر عهده دولت ها است، ثروتمندان نیز به گونه مستقیم مورد خطاب الهی قرار گرفته اند تا با پرداخت حقوق خویشاوندان، مستمندان و دولت اسلامی که به صورت امانت الهی در اختیار آنان است با عنوان صدقات واجبه (زکات) و خمس و غنیمت و غیر آن در رفع مشکلات جامعه سهیم گردند و زمینه رشد و تعالی خود و دیگران را فراهم سازند.

 

هدف توزیع

 

یکی از اهداف نظام اقتصادی اسلام رعایت عدالت در توزیع منابع و درآمد و ثروت است تا از انباشت مال و مصرف بی رویه آنها جلوگیری شود و همگان از مواهب الهی بهره مند گردند و دستیابی افراد به منابع و درآمد هم بر مبنای حقوقی است که خاستگاهی دارند و این حقوق و خاستگاه آنها را به صورت های زیر می توان بیان کرد:

حقوق عام افراد؛ یعنی تمامی افراد یک جامعه در استفاده کردن از امکانات و منابع و ثروت های عمومی یکسان اند و همگان بر اساس «اصل اباحه» می توانند در جهت افزایش عمران و آبادانی از این ثروتها بهره بگیرند، چنان که آیات وهو أنشأكم من الأرض واستعمركم فيها ،(هود، آیه ۶۱) و لقد مَكَّنكُم فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلْنَا لَكُم فيها معيش قليلاً ما تشكرون، (اعراف،آیه ۱۰)و وسخر لكم ما في السموت و ما في الأرضِ جَمِيعًا،(خالية آية ١٣) به اين مطلب اشاره دارند.

حقوقی که از کار و تلاش افراد برمی خورد و هر کسی که بیشتر کار کرد.

 

سهم بیشتری از ارزش افزوده میبرد و در آيه ولا يخذوا الناس أشياءهم و وان ليس للانسان إلا ما سعى ) می توانند به این مطلب اشاره داشته باشند.

 

حقوقی که از نیاز آدمیان بر می خیزد؛ یعنی کسانی که به علتی غیر از تنبلی و تن پروری نتوانستند خود را مستحق دریافت درآمد از راه تلاش و کوشش کنند. اینان با معلولان و ناتوانان ذهنی و بانی سالخوردگان، پشیمان و با بیماران جامعه

 

با کسانی اند که به رغم فعالیت و تلاش به مرد واقعی کار خود دست نیافتند. اسلام برای اینان در میان اموال توانمندان جامعه سهم لازم و واجبی قرار داده. حتی بخشی از اموال توانمندان مانند زکات و…) را مستقیماً حق این محرومان قرار داده و توانمندان را در این قسمت که سهم نیازمندان است. مالک به حساب نیاورده است و فی امولهم حق للسائل و المحروم ” امام صادق هند هم فرمود خدا در میان اموال توانگران برای تهیدستان حقوقی را به اندازه کفایت آنان واجب کرده است….. با رعایت این معیارها میتوان به توزیع عادلانه ثروت پرداخت و به هدف نظام اقتصادی اسلام دست یافت 

سورة اعراف، آیه ۸۵

 

صورة نجم، آيه ٣٩

 

صورة تاريات، آیه ۱۹

 

مصرف بهره برداری

 

همان‌گونه که آدمیان در سایر رشته های علمی و عملی یکسان نیستند، در مسائل اقتصادی نیز همسان نیستند؛ مانند تفاوت گردش خون در رگهای بدن که در برخی از آنها خون بیشتر و در بعضی خون کمتری به تناسب همان رگها جریان دارد و این تفاوت بر اساس نظم طبیعی و تفاوت استعدادهای آنهاست. در نیازهای جامعه نیز همین‌گونه تفاوت هست در برخی اقتضای هزینه کردن بیشتر است و در بعضی به ثروت و هزینه های کلان نیاز نیست و این تفاوت برخاسته از نیازهای طبیعی جامعه است بنابراین اگر در قسمت پرهزینه ثروت کمتر صرف گردد یا در بخش کم هزینه ثروت بیشتری خرج شود، تعادل جامعه بر هم خواهد خورد.(تسنیم، ج۱۷، ص۳۴۴)

 

هدف مصرف

 

خدا در قرآن مال و ثروت را نعمت خود به بندگان و زمینه شکرگزاری آنان می شمارد و می فرماید: و به درستی ما شما را در زمین سکونت دادیم و برای شما در آن اسباب زندگی نهادیم شما اندک سپاسگزاری میکنید ۲

 

در آیه دیگر در پاسخ کسانی که دستورهای دین را به امور اخروى محدود کرده تلاش می‌کنند معارف و احکام اقتصادی را از دین حذف کنند و دین را صرف امری معنوی جلوه دهند میفرماید ای اهل ایمان طعامهای پاکیزه ای را که خدا برای شما حلال کرده است حرام نکنید و از محدوده قانون خدا تجاوز نکند که خدا متجاوزان را دوست ندارد

 

در اسلام اعتقاد اصل است نه اقتصاد لیکن توده مردم تاب و توان سختی و فقر را ندارند و ممکن است بر اثر دشواری ،معیشت قدرت حفظ دین از آنها گرفته شود از این رو پیامبر اکرم درباره امر اقتصاد و لزوم تامین و تعدیل ثروت، با اشاره به نان که سمبل نعمتهای دنیوی است از خدا چنین می خواهد: اللهم بارك لنا في الخبز و لَا تُفَرِّقُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ فَلَوْلَا الْخُبْرُ مَا صمنا ولا صلينا ولا أدينا فرائض رَبَّنا عَزَّ وَ جَلَّ، بار خدايا نان ما (اقتصاد سالم و جامع) را برکت ده و میان ما و نان ما جدایی نینداز؛ زیرا اگر نان نباشد روزه داری و نمازگزاری و انجام دین واجبات دینی دشوار است.(الکافی، ج۶، ص۲۸۷)

 

مراد از «نان، اقتصاد سالم و جامع» جامعه است که هزینه مسکن، پوشاک درمان تحصیل و مانند آنها را شامل میشود چنان که جمله «چند نفر نانخور داری» بدین معناست که هزینه زندگی چند نفر بر عهده توست.(تسنیم،ج۱۷، ص۳۵۵)

 

اقتصاد مقاومتی یعنی تبدیل شدن از “مصرف‌کننده” به “تولیدکننده”. اگر بتوانیم ثروت را تولید کنیم (بخش تولید)، آن را به‌درستی میان همه تقسیم کنیم (بخش توزیع) و با مدیریت درست، از آن استفاده کنیم (بخش مصرف)، آنگاه امنیت و وحدت ملی خودبه‌خود پدیدار خواهد شد. سال ۱۴۰۵، سالِ عمل است؛ سالی که در آن باید از سطح “داشتن” به سطح “ساختن” گام برداریم.»

به نظر شما، در چرخه اقتصادی که بررسی کردیم، بزرگترین نقطه ضعفِ فعلی ما در کدام مرحله است؟ تولید، توزیع یا مصرف؟

 نظر دهید »

مسئولیت

10 آبان 1405 توسط فضه اسلامی

 

 مهارت مسئولیت پذیری 

 

 مسئولیت‌پذیری یعنی متعهد شدن برای انجام کاری که به ما واگذار شده است و البته پذیرش پیامدها و نتایج آن. انسان‌ها متناسب با جایگاهی که دارند و بر اساس ارتباطاتشان، مسئولیت‌های متفاوتی بر دوش دارند؛ مثلا مسئولیت در برابر خانواده، مسئولیت در برابر اجتماع، مسئولیت پذیری در کار و…

برای این که بتوانید فرد مسئولیت‌پذیری باشید، باید قبل از این که مسئولیت را قبول کنید، توانایی خود را بسنجید و موضوع را واقع‌گرایانه بررسی کنید. پس مسئولیت پذیری میوه درخت بلوغ است و یک انسان بالغ می‌پذیرد که در قبال رفتارهای خود و عواقب ناشی از آن مسئول است. هر انسانی باید مسئولیت‌پذیری را یاد بگیرد و این آموزش باید از کودکی به او آموخته شود. یکی از آیات که خداوند به آموزش مسئولیت‌پذیری اشاره دارد، آیه ۱۱ سوره قصص است که اینگونه می‌فرماید: {وَقَالَتْ لِأُخْتِهِ قُصِّیهِ ۖ فَبَصُرَتْ بِهِ عَنْ جُنُبٍ وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ}

و (آن گاه مادر موسى) به خواهر او گفت که از پى طفلم برو خواهر رفت و موسى را از دور دید (و شناخت) ولى آل فرعون (ازخواهر موسی) بى‌خبر بودند.

شما زمانی در زندگی خود به موفقیت و ارتقا جایگاه می‌رسید که مهارت مسئولیت پذیری را در خود تقویت کنید؛ درنتیجه دیگران هم راحت‌تر به شما اطمینان می‌کنند و با خیال راحت مسئولیتی را به شما می‌سپارند.

 نظر دهید »

بلوغ ملی

21 تیر 1405 توسط فضه اسلامی

بلوغ ملی

همیشه فکر می‌کردیم وقتی کسی که دوستش داریم و به او تکیه کرده‌ایم از میان ما برود، دنیا تمام می‌شود. اما در تجربه ملت‌های بزرگ، وقتی یک رهبر الهام‌بخش به شهادت می‌رسد، اتفاق عجیبی می‌افتد؛ ملت به جای زمین خوردن، بزرگ و مبعوث می‌شوند

. چرا؟

۱.ملت راه را یاد گرفته‌اند.

رهبر بزرگ، مثل یک معلم دلسوز است که به شاگردانش یاد می‌دهد چطور «راه» را پیدا کنند، نه اینکه فقط کورکورانه پشت سرش قدم بردارند. وقتی او می‌رود، ما دیگر کودک نیستیم که ندانیم به کدام سمت برویم؛ ما حالا خودمان مسیری را که او نشان داده، شناخته‌ایم و می‌توانیم راه را ادامه دهیم.

 

۲. غم فقدان رهبر، تبدیل به «انگیزه» می‌‌شود 

شاید در ظاهر همه ناراحت باشیم، اما در باطن، این غم یک نیروی محرک است. مثل کسی که عزیزش قولی به او داده و حالا می‌خواهد آن قول را عملی کند. ما با دیدن جای خالی او، مصمم‌تر می‌شویم تا آرزوهای او را برای کشور به واقعیت تبدیل کنیم.

۳. هر کدام از ملت، یک «رهبر» کوچک می‌شوند.

راز قدرت ملت‌های مبعوث شده در این است که رهبرشان را در وجود خودشان تکثیر می‌کنند. یعنی هر کدام از ما در محیط کار، در مدرسه، در خانه و در محله‌مان، سعی می‌کنیم همان اخلاق، همان دلسوزی و همان ایستادگی رهبرمان را پیاده کنیم. وقتی همه با هم این کار را بکنیم، یعنی او هیچ‌وقت نرفته است.

۴. وحدت واقعی اتفاق می‌افتد.

وقتی یک ستون محکم برداشته می‌شود، بقیه ستون‌ها باید به هم نزدیک‌تر شوند تا سقف فرو نریزد. شهادت رهبر، ما را به هم نزدیک‌تر می‌کند. اختلاف‌های کوچک بیهوده را کنار می‌گذاریم، چون می‌فهمیم که هدف اصلی، خیلی بزرگ‌تر از سلیقه‌های شخصی ماست.

شهادت رهبر، یک پایان نیست؛ یک «شروع بزرگ» برای یک امت است. شروع زمانی که باید روی پای خودمان بایستیم، بزرگ شویم و ثابت کنیم که راه او، متکی به یک نفر نبوده، بلکه در قلب‌های میلیون‌ها نفر جاری است.

«ما حالا «وارثان» هستیم»

 نظر دهید »

هنر مدیریت طوفان

15 تیر 1405 توسط فضه اسلامی

هنر مدیریت طوفان

 

 در لایه‌های سطحی کلام و در برداشت‌های عامیانه، واژه «صبر» اغلب با مفاهیمی همچون سکوت، خویشتن‌داری اجباری، یا حتی نوعی تسلیم آرام در برابر تقدیر می‌دانند . این برداشت، صبر را وضعیتی «منفی» و «انفعالی» جلوه می‌دهد؛ گویی فرد صابر، تنها در حال سپری کردن زمان است تا از شر سختی خلاص شود. اما اگر از دریچه تاریخ و با نگاهی به الگوهای بزرگ بشری بنگریم، درمی‌یابیم که صبر در بالاترین سطح خود، نه یک واکنش منفعلانه، بلکه یک «کنش استراتژیک» است.

در واقعه کربلا، ما با الگویی از صبر روبرو هستیم که فراتر از تحمل درد است؛ ما با «تاب‌‌آوری زینبی» روبرو هستیم. صبر زینبی، برخلاف تصور رایج، ایستایی نیست؛ بلکه پویایی است در دل تلاطم. این صبر، هنر مدیریت بحران در لحظه‌ای است که تمامی ساختارهای حمایتی فرو ریخته و فرد در برابر عظیم‌ترین فشارها قرار دارد.

 

 مدیریت بحران در کربلا

در علم مدیریت، «بحران» زمانی تعریف می‌شود که ساختارهای پیشین از کار افتاده باشند و تصمیمات با ریسک بسیار بالا و در زمان بسیار کوتاه گرفته شوند. در عصر عاشورا، حضرت زینب (س) با بحرانی مواجه بودند که فراتر از یک حادثه نظامی، یک «بحران وجودی» و «بحران هویت» بود. ایشان با فروپاشی خانواده، از دست رفتن کانون‌های حمایتی و تبدیل شدن به اسیر، در مواجهه با وضعیتی قرار گرفتند که هر رهبر یا مدیری در آن، دچار فروپاشی روانی می‌شود.

 

اما چگونه حضرت زینب (س) این بحران را مدیریت کردند؟

نخستین گام در مدیریت بحران، جلوگیری از فروپاشی جمعی است. پس از شهادت امام حسین (ع)، اگر حضرت زینب (س) دچار فروپاشی یا کنش‌های هیجانی و بدون برنامه می‌شدند، نه تنها یتیمان و بازماندگان از حمایت محروم می‌شدند، بلکه هدف کربلا در همان لحظه نابود می‌شد. او با تسلط بر اعصاب و حفظ وقار مقتدرانه، نقش «ستون فقرات» را در میان بازماندگان ایفا کردند. این «مدیریت روانی»، از فروپاشی ساختار کوچک خانواده جلوگیری کرد و اجازه داد تا انسجام روحی باقی‌مانده برای مراحل بعدی حفظ شود.

 

در گام بعدی، جنگ بر سر «روایت» است. دشمن در کربلا پیروز میدان نظامی بود و بلافاصله درصدد آن بود تا روایت خود را (روایت پیروزی و سرکوب شورشیان) بر واقعیت تحمیل کند. صبر فعال زینب (س) در مسیر اسارت، در قالب «روایت‌گر» بروز کرد. در کوفه و شام، از جایگاه یک اسیر، نقش یک «روایت‌گرحق» را ایفا کردند. خطبه‌هایش، تنها فریاد درد نبود؛ بلکه یک «تکنیک بازگشت روایت» بود. او با استفاده از کلام، پیروزی نظامی دشمن را به یک شکست اخلاقی و سیاسی بزرگ تبدیل کردند.

در گام بعدی، تبدیل شرایط بحرانی به بستری برای پیشبرد اهداف است. حضور در مجالس یزید و در میان انبوه مردم کوفه و شام، در نگاه اول یک «تهدید» و یک «تحقیر» بود. اما حضرت زینب (س) این فضای تحقیرآمیز را به «روایت فتح» تبدیل کردند تا صدای کربلا را به گوش همگان برسانند و شرایط را به خدمت هدف خود درآورد.

 

 بحران‌های ما در قالب شکست‌های شغلی، از دست دادن عزیزان، فروپاشی‌ اقتصادی، یا بحران‌های روانی و فکری ظاهر می‌شوند. الگوی صبر زینبی به ما می‌آموزد که چگونه در مواجهه با این بحران‌ها درست رفتار کنیم.

 

پذیرش واقعیت بدون تسلیم 

 ما نمی‌توانیم با انکار آنچه اتفاق افتاده، بحران را مدیریت کنیم. حضرت زینب (س) واقعیت شهادت‌ عزیزان را پذیرفتند، اما این پذیرش هرگز به معنای تسلیم در برابر اراده‌ی دشمن نبود. در زندگی ما، پذیرش یک شکست، به معنای آن نیست که باید در آن شکست باقی بمانیم؛ بلکه به معنای این است که با شناخت دقیق واقعیت، قدم بعدی را برداریم.

 

حفظ تعادل میان احساس و وظیفه حضرت زینب (س) در اوج سوگ، توانستند تعادل میان «درد انسانی» و «وظیفه‌ی الهی» را حفظ کنند. این همان هوش هیجانی است که در مدیریت بحران به آن تأکید می‌شود؛ یعنی اجازه ندهیم غلیان احساسات، ما را از مسیر تصمیم‌گیری درست منحرف کند.

 

هدف‌مندی در بحران

هر حرکت، هر کلام و هر سکوتی در سیره زینبی، دارای یک «هدف» بود. در بحران‌های زندگی، ما نباید به واکنش‌های تصادفی و هیجانی تن بدهیم، باید بپرسیم: «این اقدام من، در راستای رسیدن به هدف نهایی من در میان این آشفتگی هست یا خیر؟»

صبر زینبی، نه یک ایستا بودن، که یک «ایستادگی پویا» است. ایشان به ما آموختند که می‌توان در میانه‌ی خون و خاک و اسارت، با وقار ایستاد و با کلام، جهان را تکان داد.

 

 صبر زینبی به ما می‌آموزد که حتی وقتی همه چیز از دست رفته است، «هوشیاری» و «هدف‌‌مندی»، آخرین سنگری است که می‌تواند مسیر تاریخ و مسیر زندگی ما را تغییر دهد.

کتاب: «زینب (س) اسوه کامل»

نویسنده:علامه سید عبدالرزاق موسوی مُقَرَّم (نویسنده و تاریخ‌نگار بزرگ شیعه) است.

 

#یاد‌داشت_تاب‌آوری‌_زینبی

حوزه نجمیه سرخه

 نظر دهید »

صبر زینبی، هنر مدیریت بحران

12 تیر 1405 توسط فضه اسلامی

صبر زینبی؛ هنر مدیریت بحران 

 

در فرهنگ دینی و اخلاقی، «صبر» اغلب به معنای سکوت یا تحملِ انفعالیِ سختی‌ها تفسیر می‌شود. اما با نگاهی دقیق به سیره حضرت زینب (س) در واقعه کربلا، درمی‌یابیم که صبر نه یک نقطه پایان، بلکه یک استراتژی قدرتمند برای مدیریت بحران است.

 

 

💫انواع صیر در بحران

 صبر منفعلانه

 صبر فعالانه

  صبر منفعلانه: این نوع صبر صرفاً تحملِ ناخواسته درد است. فرد در این حالت، روحیه‌اش را می‌بازد، خشم را در درون سرکوب می‌کند و منتظر می‌ماند تا زمان بگذرد و فرد قربانیِ شرایط می‌شود.

 

 صبر فعالانه: صبر فعال به معنای استقامت توأم با «هوشیاری و کنشگری» است.شخص صبر کننده، نه‌تنها فرو نمی‌ریزد، بلکه در سخت‌ترین شرایط، محیط اطراف خود را مدیریت کرده، امید را زنده نگه می‌دارد و بر اساس هدف متعالی خود تصمیم‌گیری می‌کند.صبر زینبی از این نوع هست.

 

💫مدیریت بحران؛ درس بزرگ کربلا

مدیریت بحران یعنی توانایی کنترل و گرفتن تصمیمات حیاتی در شرایطی که تمام ساختارهای پیشین فرو ریخته‌اند. حضرت زینب (س) در عصر عاشورا و پس از آن، با چنین وضعیتی روبرو شد. 

💫 چگونه حضرت زینب (س) بحران را مدیریت کردند؟

 

🔹حفظ انسجام خانواده: در حالی که عزیزترین کسانش به شهادت رسیده بودند، ایشان با تسلط بر اعصاب خود، سرپرستی یتیمان و بازماندگان را بر عهده گرفتند. این «مدیریتِ روانی» مانع از فروپاشیِ جمعیِ بازماندگان شد.

🔹 اطلاع‌رسانی و روایت‌گری: صبر فعالِ زینب (س) در کوفه و شام، به شکل «افشاگری» بروز کرد. ایشان اجازه ندادند روایتِ پیروزِ واقعه (روایت دشمن) بر حقیقت غلبه کند. خطبه‌های آتشین او، پیروزی نظامی دشمن را به شکستی سیاسی و اخلاقی تبدیل کرد.

 🔹تغییر وضعیت از «تهدید» به «فرصت»: ایشان از فضای عمومی کوفه و مجلس یزید، به عنوان بلندگویی برای رسوا کردن ظلم استفاده کردند. این اوجِ مدیریت بحران است؛ تبدیل کردنِ شرایطِ تحقیرآمیز به میدانی برای آگاهی‌بخشی.

 

💫چرا صبر حضرت زینب (س) الگویی برای همه است؟

ما در دنیای امروز، مدام با بحران‌های کوچک و بزرگ روبرو هستیم؛ از شکست‌های شغلی گرفته تا فقدان‌های عاطفی. الگو گرفتن از صبر زینبی به ما می‌آموزد که:

 

🔹 پذیرش واقعیت، نه انفعال: اول باید واقعیت بحران را پذیرفت (مانند مواجهه ایشان با شهادت‌ها)، اما این پذیرش نباید به معنای تسلیم باشد.

 

🔹حفظ تعادل روحی: حضرت در روز عاشورا در اوجِ داغ، با آرامشی عجیب به وظیفه اصلی خود (حفظ خط ولایت و روشنگری) می‌پرداختند.

 

🔹 هدف‌مندی در کنش: هر سخن و حرکت ایشان در اسارت، هدفی استراتژیک داشت. صبرش، خنثی نبود؛ بلکه ضربه‌ای دقیق به دستگاه ظلم بود.

صبر حضرت زینب (س) در کربلا، «آرامش در عینِ طوفان» بود. او به ما آموخت که در بحرانی‌ترین لحظات زندگی، به جای پناه بردن به ناامیدی یا خشمِ کورکورانه، می‌توان با «صبوریِ هوشمندانه» و «مدیریتِ دقیقِ ابعادِ بحران»، مسیر تاریخ را تغییر داد.

 

 

 

 نظر دهید »
  • 1
  • 2
  • 3
آبان 1405
شن یک دو سه چهار پنج جم
 << <   > >>
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

هو الهادی

جستجو

موضوعات

  • همه
  • بدون موضوع

فیدهای XML

  • RSS 2.0: مطالب, نظرات
  • Atom: مطالب, نظرات
  • RDF: مطالب, نظرات
  • RSS 0.92: مطالب, نظرات
  • _sitemap: مطالب, نظرات
RSS چیست؟
  • کوثربلاگ سرویس وبلاگ نویسی بانوان
  • تماس